afbeelding van het artikel

Richtlienen van Jan Naarding angaonde de schriefwieze van het Drèents 1

Richtlienen van Jan Naarding angaonde de schriefwieze van het Drèents.

hoe moet acij drents schrieren?jan naarding

Algedurig wordt er zegd: 't lezen van 't Drents is zo stoer, want de iene schrif zus en de aner zo. En anerwoorns hôôrt men klagen: hoe moek er met an; iederbod hek • n klaank daor 'k gien tieken veur ken. Schrievers en lezers zit beidend in de kribbelbos. En daorum is 't raodzem dat ze 't mekaar niet te zwaor maakt. En dat kan best, as men maor ienwillig is.

Ien ding kuuw niks an veranern. Dat is, dat er zoveul verschil is tussen Drents en Drents. Verschil in klaank, verschil in vorm, verschil in woorden. Daor moew oes in schikken, net zolang tot er van lieverlao deur 't maer schrieven en lezen maer ienheid komp. Want op den duur zal men vanzôlm an 'nkanner wennen.

Waw wal veranern kunt? Dat de iene zo schrif en d'aner zo. 't Is 'n klein kuunstien um dezôlfde klanken aait met 'de zôlfde letters oet te drukken. 't Stoere is, wat tiekens en letters dat wezen moet. Wan elk is wend an zien wieze van schrieven en 't kost wat muite dat of te laeren. En hie mient en dat ik ok zo dat de lezers an zien schrieverij wend zint. En dus zegge: schrief almaol maor as ikke; dat is op 'n allerbesten en allermakkelksten.

Ja, veur zukzôlm en veur de kring van zien lezers is dat aal zo. Maor Drenthe hef aner schrievers en aner lezerskringen daor dat evengoed veur geldt. En dus kow zo nooit wieder. Die wat doen wil veur de gemienschup, die rnôt iegen gemak, iegen gewoonten, iegen inzichten, die môt zukzôlm hielendal opoffern willen in 't belang van die gemienschup.

En hoe stiet 't met oes Drentse volk? Dat hef lezen laerd, gien Drents, maor Nederlands, dat kent tiekens veur de klanken, maor allèn Nederlandsen. En dus môt de schriever van 't Drents zuk redden met die Nederlandse lettertiekens. De medeklinkers daor krigge gien spil met; d'at giet vanzôlf. Allèn 't Zudenvelds zit in woorden als brugge, rugge, egge, legge, met 'n g, die in 't Nederlands niet veurkomp, behalven in zakdoek, ik doe, en zuks. Eertiedings is er wal schreven lekge, bruhge en zo, maor dat is overbodig; wij schrieft legge, brugge, en weet als Zudenvelders wal, hoew't zegt.

De klinkers zit maer muite in. Woorden as slapen, schaap, vragen hebt overal 'n klaank die wat op 'n oo lik, maor anern as gapen, dagen, dragen — hebt die allen maor in 't noorden. Umdat die oo-achtige klaank feitelk een aa is en in 't grootste stuk van Drenthe in 'n boel woorden ook aa bleven is, en de schoel in 't Nederlands aait aa schrif, is 't makkelkste die oo-achtige aa te schrieven as ao en niet as oa, zoas paartie doet.

In West Drenthe klinkt paartie aa's as 'n lange e van hek, b.v. in water,

Deze website gebruikt cookies Informatie